شهرستان بافت
شهرستان بافت با مسافتی حدود 13162 کیلومتر مربع وسعت، در ارتفاع 2250 متری از سطح دریا و در 29,17 عرض شمالی و 56,36 طول شرقی واقع شده است. بافت از لحاظ ارتفاع دومین شهر بلند ایران محسوب می گردد. جمعیت این شهر بر طبق آخرین آمار رسمی، 131567 نفر است. در مورد قدمت بافت آثار یافت شده ی فراوانی همچون موارد موجود در تپه یحیی تمدنی چند هزار ساله را نشان می دهد. تپه یحیی تنها منطقه از مناطق باستانی بافت است که تاکنون مطالعات رسمی بر روی آن صورت گرفته است. این مطالعات و کاوش ها توسط پروفسور کارلووسکی به همراه گروهی از دانشگاه هاروارد آمریکا در سال 1967 میلادی انجام شده است. این محققان تپه یحیی را قدیمی ترین مرکز سکنی در شرق ایران دانسته اند و آزمایش های کربن 14 که از سوی آنها صورت گرفته عمر این منطقه را حدود 8500 سال ذکر می کند. هنر معماری، ساختمان سازی و تراشیدن سنگ در تمدن بافت بسیار شگفت انگیز می باشد. انتخاب سنگ و رعایت دقیق تقارن هندسی در حجاری سنگ ها از عجائب تفکر افراد ساکن در این منطقه به شمار می رود. کشف "مجسمه ی دو گانه" که از سنگ "تالک" تراشیده شده، توسط گروه کاوشگر دانشگاه هاروارد آمریکا، در نوع خود بی نظیر بوده و مشابه آن در هیچ یک از مراکز باستانی دیگر یافت نشده است. سمبل دوگانگی مجسمه گواه آن است که ساکنان هزاره ی پنجم قبل از میلاد در تمدن بافت به اهمیت متقابل زن و مرد، تولیدمثل و امرار معاش پی برده و نهایتا معتقد به مساوات بین این دو جنس بوده اند. همچنین لوحه های گلی که حین کاوش در تمدن بافت بدست آمده، حاوی مطالبی به خط قبل از عیلام بودند و آزمایشات کربن 14، قدمت این دست نوشته ها را به حدود 5400 سال قبل می رساند. این تاریخ درست 400 سال قدیمی تر از کهن ترین نمونه خط بدست آمده در جهان بوده و فرضیه ای را که طبق آن سومریان خط را در اوایل هزاره ی سوم قبل از میلاد اختراع نموده اند، به شدن زیر سوال می برد. حدود پنج جلد کتاب و چندین مقاله توسط گروه کاوشگر تمدن بافت در آمریکا انتشار یافته است. نمونه خط هایی که از تمدن بافت توسط این محققین بدست آمده، از نمونه خطوط تمدن های بین النهرین، شوش و مصر به مراتب قدیمی تر می باشد و ترجمه ی یکی از لوح های گلی تمدن بافت از تحویل احشام به عنوان مالیات به دولت مرکزی سخن می گوید و لوحه ی دیگری از توزیع بذر ذرت توسط دولت مرکزی به زارعان در فصل کاشت خبر می دهد. قدیمی ترین نشانه ای که از شهر بافت در متون تاریخی دیده شده مربوط به دوران حکومت آل بویه (قرن چهارم هجری) است که در آن زمان از این منطقه به نام اقطاع نام برده شده است. نویسنده ی کتاب "بستان السیاحه" فلسفه نامگذاری آن را واگذاری آن از طرف آل بویه به فرزندانشان به نام "اقطاع" می داند. برخی از آثار باستانی بافت عبارتند از: تپه یحیی، قلعه خبر، قلعه سنگی، تپه مهره ای، قلعه گوشک. بافت دارای گردشگاه ها و مناطق خوش آب و هوای فراوانی نیز هست که خبر(شاه ولایت)، چشمه عروس، عشق آباد و هنزا (Hanza) از آن جمله اند. از جمله جاذبه های طبیعی بافت می توان به غار آتشفشانی "ترنگ" (Torung) که بزرگ ترین و طویل ترین غار استان کرمان به شمار می رود و غار "شب پره" واقع در دره ی شب پره نیز اشاره کرد. سوغاتی های مهم این شهر شامل گردو، زیره، عسل، فراورده های لبنی و انواع گلیم و قالیچه می باشد.

 


 


شاخصهای مهم در منابع طبیعی منطقه


شهرستان بافت دارای دو نوع آب و هوا میباشد آب و هوای گرمسیری که شامل ارزوئیه شاهماران صوغان وکیل آباد و مناطق جنوبی شهرستان بوده و مناطق دارای آب و هوای سردسیری که در نواحی شمالی شهرستان واقع شده اند شهرستان مذکور دارای 350000 هکتار جنگل 900957 هکتار مرتع میباشد خوشبختانه بدلیل وضعیت خاص آب و هوایی و تو پو گرافی منطقه فوق فاقد عرصه های بیابانی میباشد مراتع شهرستان به دو بخش ییلاقی و قشلاقی تقسیم می گردند تولید علوفه در مرتع شهرستان بافت حدود 150 کیلوگرم بوده و از مجموع 350000 هکتار جنگل شهرستان 20000 هکتار آن انبوه 150000 هکتار آن تنک و 180000 هکتار آن مخروبه میباشد اقتصاد خانواده های روستائی و عشایری شهرستان بافت بر مبنای استفاده از منابع طبیعی و عمدتا جنگل متکی میباشد.

ویژگیهای مهم منابع طبیعی منطقه


وجود تنوع اقلیمی در شهرستان مذکور باعث وجود تنوع پوشش گیاهی گردیده جنگلهای وسیع و انبوه منطقه دارای پوشش باارزشی از درختان بنه بادام کوهی ارس کیکم کنار زیتون وحشی و... میباشد که در این میان تولید میوه بنه و بادام کوهی از سطح جنگلهای شهرستان حدود 15 میلیون کیلوگرم بوده که از نظر درامدی 15 میلیارد ریال نصیب روستائیان و عشایر منطقه می شود بر این اساس ارزش حفظ جنگل در میان مردم بافت از دیرباز امری پذیرفته شده تلقی می گردد و خوشبختانه زمینه مردمی مناسبی جهت این امر در منطقه وجود دارد همچنین وجود حیات وحش در جنگلهای منطقه بخصوص در منطقه خبر و راور ویژگی ارزنده منطقه بوده که از جنبه اکوتوریسم بسیار مناسبی نیز برخوردار است


اهم مسائل و مشکلات شهرستان


وجود دام بیش از حد ظرفیت مراتع
بوته کنی توسط عشایر جهت تأمین سوخت
نا کافی بودن تعداد پایگاههای حفاظتی در جنگلهای منطقه با توجه به ارزش بالای اقتصادی جنگل در شهرستان مذکور
عدم وجود امکانات و اعتبارات کافی به منظور اجرای طرحهای منابع طبیعی
عدم تخصیص تسهیلات بانکی به مجریان طرحهای مرتعداری و مشارکت مردمی
عدم وجود تناسب میان نیروهای موجود و حجم عملیات در سطح شهرستان بطوریکه از مجموع 30 پست سازمانی شهرستان بافت در حال حاضر تنها 11 پست آن اشغال میباشد.


قابلیتهای رشد و توسعه در شهرستان


شهرستان بافت دارای غنای بسیار بالایی از نظر منابع طبیعی است از دیرباز مردم منطقه ارزش جنگل و مرتع و نقشی که این منابع در زندگی اقتصادی آنها دارند را نیک می دانستند وجود گیاهان دارویی بسیار متنوع در منطقه مجموعه جالبی از قابلیت غیر علوفه ای مرتع در شهرستان را به نمایش می گذارد مردم نیز هنوز به ارزش استفاده از گیاهان دارویی پایبند هستند و چنانچه در این بخش مطالعه کافی و سرمایه گذاری در خور توجه ای صورت پذیرد میتوان حداقل در بالا بردن سطح زندگی روستائیان و عشایر منطقه تاثیر مثبتی را گذاشت شاید باارزش ترین گیاهان دارویی منطقه در حال حاضر که بطور وسیع مورد بهره برداری قرار می گیرد ریشه شیرین بیان باشد پودر وعصاره ریشه شیرین بیان در صنایع داروسازی کاربرد وسیعی دارد چنانچه بتوان کارخانه فرآوری محصول مذکور را در منطقه ایجاد کرد ضمن اینکه ارزش افزوده ریشه شیرین بیان نصیب مردم منطقه میگردد میوه بنه و بادام کوهی با توجه به ارزش اقتصادی بالای آن و بهره برداری وسیع توسط مردم می طلبد که در زمینه راه اندازی کارخانه ای جهت استهصال روغن این محصول که ارزش دارویی و خوراکی دارد مطالعه و اقدام گردد.


ارائه راهکارهای مناسب در زمینه حل مشکلات


تهیه و اجرای فنی طرحهای مرتعداری
تبدیل دیمزارها کم بازده به باغات میوه در قالب طرح طوبی
آموزش فراگیر و ایجاد علاقه در مردم نسبت به حفظ طبیعت
بکارگیری دانش بومی عشایر در مدیریت مرتع
هدایت طرح اسکان عشایر بطور فنی
الویت دادن به اجرای طرحهای مشارکت مردمی با توجه به قابلیت بالای شهرستان
تخصیص اعتبارات عمرانی مناسب و تسهیلات بانکی به مجریان طرحها و تکمیل پستهای مصوب سازمانی اداره منابع طبیعی شهرستان بافت
اجرای طرح تأمین سوخت جهت عشایر به منظور جلوگیری از بوته کنی و تخریب مراتع

 

تصویر از ارتفاع  7000 متری بالای سد بافت



تاريخ : ۱٢ دی ۱۳۸٤ | ٤:٢٥ ‎ب.ظ | نویسنده : مهدی امینی | نظرات ()
.: Weblog Themes By VatanSkin :.