موانع افزايش توليد گردو در كشور
كرمان ـ مجيد نعمت اللهى: وجود درختان گردوى چندهزارساله در نقاط مختلف شهرستان بافت در استان كرمان شناخت ساكنين ادوار گذشته اين منطقه نسبت به ارزش غذايى و اقتصادى «گردو» رامورد تأييد قرار مى دهد.
با همين نگاه سطح زير كشت گردوى اين شهرستان در سالهاى متمادى گسترش يافته است تا جايى كه هم اينك از حدود ۹۵۰۰هكتار سطح زير كشت درختان مثمرگردو در «بافت» ساليانه بيش از ۱۴هزارو ۵۲۵تن گردو با ارزش ۱۴۵ميلياردريال برداشت مى شود. پيش بينى مى شود اين ارقام با توجه به اينكه بخش عظيمى از درختان گردوى اين منطقه هنوز به بارورى كامل نرسيده اند در سالهاى آتى نيز رشد قابل توجهى بيابد.
برگزارى جشن گردو در شهر «رابر» از توابع اين شهرستان كه سازمان آموزش و تحقيقات كشاورزى كشور به دليل تنوع و گستردگى ژنتيكى محصول گردو و در اين منطقه مقدمات راه اندازى يكى از چهار ايستگاه تخصصى تحقيقات گردوى كشور را در آن فراهم آورده فرصتى بودتا در هفتمين سال خشكسالى متوالى اين منطقه به وضعيت توليد گردو ومشكلات توليدكنندگان اين محصول با ارزش كه در سالهاى اخير خسارات زيادى را متحمل شده اند پرداخته شود.
داستان تكرارى توليد غيرعلمى
بالاترين متوسط عملكرد توليد گردوى جهان با رقم ۱۲تن در هكتار به كشور رومانى به عنوان يكى از كشورهاى اصلى توليد اين محصول اختصاص دارد و اين در شرايطى است كه تاكنون عملكرد توليد اين محصول دركشور ايران در بهترين شرايط از۴تن در هر هكتار فراتر نرفته است.
بررسى وضعيت توليد در شهرستان بافت كه از مستعدترين مناطق كشور در توليد اين محصول محسوب مى شود حاكى از آن است كه بخش عمده اى ازمشكلات فعلى توليدكنندگان به توليد غيرعلمى مربوط مى شود. در حال حاضر مناطق وسيعى از اين شهرستان از شرايط مساعدى براى كاشت و پرورش درخت گردو برخوردار است و برهمين اساس تنها توليد نهال در وسعتى بيش از ۲ هزارو پانصد هكتار در حال انجام است كه اميدوارى هاى زيادى را به آينده پديدار ساخته است.
با اين همه عدم ارتباط بهره برداران با مراكز تحقيقاتى براى بهره گيرى از يافته هاى علمى در اين زمينه همچنان به قوت خود باقى است و آموزش و ترويج نيز از جايگاه واقعى خود فاصله دارد.
جالب اينجاست كه تحقيقات هم نشان مى دهد ۲۰ درصد ازخساراتى كه هرساله به محصول گردو وارد مى شود براثر شيوه هاى اشتباه آبيارى است كه به پوسيدگى تنه درختان منجر مى شود.
از سويى تأثيرات مخرب آفاتى نظير آفت «كرم خراط» و يا تداوم خشكسالى و كم آبى در مناطق كويرى كشور كه بيشتر منابع آب سطحى هستند نيز بر روند توليد محصول گردو همواره وجود داشته است. تمركز محصول در سرشاخه ها در نتيجه رعايت نكردن فاصله درختان در باغها هم از ديگر مواردى است كه ضرورت ارائه آموزشهاى لازم به باغداران را بيش از پيش آشكار مى كند.
سيد محمدرضا مظفرى كارشناس ارشد مركز تحقيقات كشاورزى استان كرمان به تنوع و گستردگى ژنتيكى گردو در شهرستان بافت اشاره مى كند و لزوم برنامه ريزى براى توسعه كشت و صادرات و گسترش طرحهاى تحقيقاتى با هدف توليد محصول با كيفيت را يادآور مى شود. وى با ذكر اين نكته كه تا قبل از سال ۷۵ هيچ طرح تحقيقاتى پيرامون توليد گردو در استان كرمان انجام نشده است از اجراى اولين طرح تحقيقاتى استان در اين زمينه با عنوان طرح «بررسى ژن پلاسم گردوى كرمان» براى شناسايى تك درختان مرغوب خبر مى دهد.
وى نتايج و دستاوردهاى اين طرح تحقيقاتى را براى تكثير نژادهاى برتر گردو و ايجاد باغات يك دست مهم ارزيابى مى كند و معتقد است تنها با اجراى عمليات بهزراعى و به نژادى و مطالعه همه جانبه قبل از احداث باغ مى توانيم پايين بودن متوسط عملكرد توليد گردو در كشور را جبران كنيم.
اين كارشناس كشاورزى بررسى وضعيت آب با توجه به اينكه در هر هكتار به ۵ تا ۷هزار متر مكعب آب موردنياز است، آزمايش كيفيت آب، آبيارى بموقع باغات و استفاده از روشهاى صحيح آبيارى، بررسى وضعيت خاك، توجه به گرده افشانى مناسب و رعايت فاصله گرده افشانى ، انتخاب محل مناسب براى كاشت با هدف پيشگيرى از عوارض سرمازدگى و كشت نهال مطلوب را بخشهايى از مطالعه همه جانبه اى ذكر مى كندكه بايد قبل از احداث باغات گردو انجام شود.
به گفته وى در حال حاضر بيش از ۹۰درصد باغات گردوى جهان پيوندى و تأييدشده و بيش از ۹۰درصد باغات ايران غيرپيوندى و با آينده اى نامشخص است. مظفرى در پايان خواستار تسريع در تأمين كادر علمى و اعتبار لازم براى آغاز به كار سايت تخصصى تحقيقات گردوى «رابر»  در شهرستان بافت مى شود تا در منطقه اى كه به عنوان يكى از ذخاير ژنتيكى اين محصول محسوب مى شود علاوه بر افزايش حجم توليد، دستيابى به محصولى با قابليت عرضه به بازارهاى جهانى نيز ميسر شود. از نگاه كارشناسان كشاورزى مشكلات ديگرى نيز در روند توليد تامصرف گردو در كشور وجود دارد كه از مهمترين آنها مى توان به نبود كارگاههاى بسته بندى و صنايع جنبى در مناطق توليد عمده اين محصول اشاره كرد كه در شمار دلايل اصلى پايين بودن ميزان صادرات گردو نيز مطرح است.
ناصر آقارضايى مدير جهادكشاورزى شهرستان بافت بر راه اندازى تعاونى باعضويت گردوكاران شهرستان با هدف ايجاد انسجام بيشتر در رفع مشكلات موجود تأكيددارد و مى افزايد: «در صورت تحقق اين امر علاوه بر ارائه خدمات جنبى به كشاورزان و فرآورى ودرجه بندى گردو و مغزگردو مى توان راه اندازى كارخانجات ضبط و بسته بندى را هم پيگيرى كرد و گامهاى مؤثرترى در توليد و صادرات برداشت.»
با وجود كاربرد وسيع مغز گردو در تهيه غذاهاى ايرانى ، شيرينى سازى و تهيه روغن خوراكى ، پوست سبز گردو در رنگرزى و داروسازى و نيز برخوردارى چوب درخت گردو از دوام و قابليت تورق بالا براى استفاده در منبت كارى، صنايع چوبى، دكوراسيون، مبلمان و تهيه آلات موسيقى . شهروندان ايرانى اطلاعات چندانى در زمينه ارزش اقتصادى آن ندارند و در مورد ناشناخته ماندن ميوه باارزش درخت گردو و ناآگاهى مصرف كنندگان از فوايد آن هم همين بس كه اين محصول با وجوددارابودن ارزش غذايى بالاتر و قيمت پايين تر نسبت به بسيارى از محصولات كشاورزى در سبد مصرف خانوار ايرانى چندان موردتوجه قرار نگرفته است . دراين زمينه با تبليغات در رسانه ها و ايجاد شناخت در مردم نسبت به ارزش غذايى و اقتصادى گردو مى توان به توسعه پايدار كشاورزى كشور نيز كمك كرد.

                                                                  

[ ۱٠ آبان ۱۳۸٤ ] [ ۱٢:۳۸ ‎ب.ظ ] [ مهدی امینی ]

[ نظرات () ]

.: Weblog Themes By VatanSkin :.